Παρασκευή 11 Μαΐου 2012

Πρότυπο Ιατρείο Διερεύνησης & Χειρουργικής της Επιληψίας

To Πρότυπο Ιατρείο Διερεύνησης και Χειρουργικής της Επιληψίας λειτουργεί βάσει διεθνών προτύπων με εξειδικευμένο προσωπικό από νευρολόγους – επιληπτολόγους, νευροχειρουργούς και ειδικευμένους τεχνικούς, όπου διερευνούν τα διαφορετικά είδη επιληψίας. Εντοπίζουν τις περιπτώσεις ανθεκτικής στα φάρμακα επιληψίας και διενεργούν τον απαραίτητο έλεγχο, προκειμένου να εντοπισθεί το επιληπτογενές κέντρο και ενδεχομένως να χειρουργηθεί.
Πρόκειται για μια μονάδα, από τις λίγες που ειδικεύονται στην Ευρώπη, στον τομέα αυτό. Διενεργούνται εξετάσεις όπως πολυήμερο video Ηλεκτροεγκεφαλόγραφημα (κριτικό-μεσοκριτικό), λειτουργικές εξετάσεις, όπως κριτικό SPECT, φασματοσκοπία ιπποκάμπων και λειτουργική MRΙ, έτσι ώστε να χαρτογραφούνται με ακρίβεια τόσο η επιληπτογενής ζώνη όσο και τα κέντρα λόγου, μνήμης, κλπ. του εγκεφάλου.
Επίσης για την ασφαλή έκβαση της χειρουργικής επέμβασης, διενεργείται η μέθοδος της φλοιογραφίας εγκεφάλου, με την οποία δίνεται η δυνατότητα στον νευροχειρουργό και τον επιληπτολόγο να καθορίσει τα όρια της επέμβασης.
Το Πρότυπο Ιατρείο Διερεύνησης και Χειρουργικής της Επιληψίας διαθέτει τελευταίου τύπου ηλεκτροεγκεφαλογράφο μακράς καταγραφής έως 128 καναλιών με λήψη video.
Επιληψία, χειρουργείται και πότε ;
Η επιληψία χειρουργείται εδώ και αρκετά χρόνια, όμως πάντα κάτω από τους διεθνείς αυστηρούς κανόνες που καθορίζουν την προεγχειρητική της διερεύνηση.
Στη σημερινή Ελλάδα υπολογίζεται ότι νοσούν πάνω από 100.000 άνθρωποι από επιληψία. Η νόσος έχει περιγραφεί από τα αρχαία χρόνια και μέσα από την διαδρομή της στους αιώνες του ανθρώπινου πολιτισμού μεταφέρει μαζί της δοξασίες που ακόμη και σήμερα –τουλάχιστον στη χώρα μας- εμποδίζουν και περιπλέκουν πολλές φορές τόσο την θεραπεία της όσο και την μελέτη των κοινωνικών της διαστάσεων.
Αν λοιπόν η ίδια η ασθένεια αποτελούσε ένα παλαιό «ταμπού», οι θεραπείες της και ειδικά η χειρουργική της επιληψίας είναι ακόμη σήμερα στην Ελλάδα αντικείμενο συζητήσεων και πολλές φορές αντιπαραθέσεων.
Πότε όμως ένας επιληπτικός ασθενής είναι υποψήφιος για χειρουργική αποκατάσταση της ασθένειάς του;
Το παραπάνω ερώτημα είναι το πρώτο στο οποίο καλείται να απαντήσει ο θεράπων νευρολόγος.
Είναι η επιληψία του ασθενούς εστιακή; Υπάρχουν δηλαδή τα κλινικά και άλλα χαρακτηριστικά που θα οδηγήσουν το νευρολόγο στο συμπέρασμα ότι υπάρχει σε κάποιο λοβό του εγκεφάλου «επιληπτογενής ζώνη»; Ή αντιθέτως πρόκειται για γενικευμένη επιληψία η οποία δεν έχει χειρουργική θεραπεία; Από την άλλη κανείς ασθενής του οποίου οι κρίσεις ελέγχονται με φαρμακευτική αγωγή (με ένα αντιεπιληπτικό φάρμακο ή με συνδυασμό δύο ή περισσοτέρων) δεν έχει λόγο να μπει στην προεγχειρητική διαδικασία. Το χρονικό διάστημα στο οποίο πρέπει να «δοκιμαστούν» και να αποτύχουν οι φαρμακευτικές μονοθεραπείες και ακολούθως πολυθεραπείες είναι τουλάχιστον δύο χρόνια. Ακόμη και αν οι κρίσεις δεν ελέγχονται πλήρως αλλά η φύση και η συχνότητά τους είναι τέτοια που δεν διαταράσσουν την ομαλή κοινωνική ζωή, η φαρμακευτική αγωγή θεωρείται μερικώς επιτυχημένη.
Όταν η φαρμακευτική αγωγή αποτύχει και η κλινική και εργαστηριακή διάγνωση της εστιακής επιληψίας έχει τεθεί, ο θεράπων νευρολόγος εξετάζει και κάποια άλλα κριτήρια όπως την ηλικία, την ύπαρξη ενεργού ψυχικού νοσήματος ή νεοπλασίας, το πνευματικό πηλίκο και κυρίως τις επιπτώσεις που έχει η ασθένεια στην οικογενειακή, κοινωνική και επαγγελματική ζωή του κάθε συγκεκριμένου ασθενή, πριν τον παραπέμψει στο ειδικό κέντρο προεγχειρητικού ελέγχου για την επιληψία.
Ένας επιτυχημένος προεγχειρητικός έλεγχος είναι αυτός που θα καταδείξει με ακρίβεια την επιληπτογενή εστία, το σημείο δηλαδή ή το σχηματισμό του εγκεφάλου από το οποίο ξεκινά ή από το οποίο «διανέμεται» η επιληπτική δραστηριότητα (κριτική ή μεσοκριτική) και του οποίου χειρουργική εξαίρεση θα απαλλάξει τον ασθενή από τις κρίσεις.
Η επιτυχία ή αποτυχία αυτής της διαδικασίας, που μπορεί να διαρκέσει αρκετούς μήνες, κρίνει το αν ο υποψήφιος για εγχείρηση της επιληψίας ασθενής θα χειρουργηθεί τελικά ή όχι.
Σε ένα μεγάλο μέρος των εστιακών επιληψιών (περίπου 70%)δεν εντοπίζεται ανατομική βλάβη στις απεικονιστικές εξετάσεις (μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου και ιππόκαμπων). Αυτό σημαίνει ότι η ανεύρεση τελικά της επιληπτογενούς περιοχής γίνεται με λειτουργικές κυρίως δοκιμασίες. Όσο λιγότερο «φανερή» είναι η εστία τόσο πιο εξειδικευμένος και πολυσυλλεκτικός πρέπει να είναι ο προεγχειρητικός έλεγχος και όσο πιο σύνθετη και εξειδικευμένη είναι η διερεύνηση τόσο περισσότερα είδη επιληψίας μπορούμε τελικά να χειρουργήσουμε. Την πολυσυλλεκτικότητα αυτή των εξετάσεων εξασφαλίζουν μόνο τα μεγάλα κέντρα αναφοράς χειρουργικής της επιληψίας των οποίων το προεγχειρητικό – νευρολογικό μέρος ξεχωρίζει και προσδιορίζεται ως τέτοιο από τον αριθμό και το είδος των εξετάσεων που διενεργεί και από την ποικιλία των εστιακών επιληψιών που έχει τη δυνατότητα να διερευνήσει.
Συνοψίζοντας ένας σύγχρονος προεγχειρητικός έλεγχος βάσης περιλαμβάνει:
Λεπτομερή κλινική εξέταση, λήψη ιστορικού, συλλογή στοιχείων για το είδος και τον χαρακτήρα των κρίσεων , ανασκόπηση της φαρμακευτικής αγωγής
  • Απλό εγκεφαλογράφημα
  • Τηλεμετρία ή video εγκεφαλογράφημα (σύγχρονη καταγραφή εικόνας και εγκεφαλογραφήματος σε τρείς τουλάχιστον κρίσεις του ασθενούς ).Η παραπάνω εξέταση γίνεται σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους νοσηλείας όσο ο ασθενής λαμβάνει μειωμένη φαρμακευτική αγωγή προκειμένου να μελετηθούν οι κρίσεις του. Το video εγκεφαλογράφημα γίνεται με ηλεκτρόδια επιφανείας ή αν τα αποτελέσματα δεν είναι διαφωτιστικά και με εμφυτευμένα στον εγκέφαλο ηλεκτρόδια.
  • Νευροψυχολογικό έλεγχο
  • Μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου με ειδικές τομές και διερεύνηση των ιππόκαμπων (απεικόνιση και ογκομετρικός έλεγχος) προκειμένου να εντοπιστούν πιθανές ανατομικές βλάβες (ιπποκαμπική σκλήρυνση ή ατροφία, δυσπλασίες του φλοιού κτλ).
  • Λειτουργική μαγνητική τομογραφία -απεικονίζονται κυρίως τα κέντρα του λόγου (ομιλία και κατανόηση) στον εγκέφαλο έτσι ώστε η περιοχή που βρίσκονται να γίνει «σεβαστή» κατά την επέμβαση.
  • Η φασματοσκοπία ιππόκαμπων και κροταφικών (ή μετωπιαίων) πόλων.
  • H τρακτογραφία
  • Το κριτικό και μεσοκριτικό SPECT
  • PET
  • Η δοκιμασία Wada – μία επεμβατική δοκιμασία που εντοπίζει σε ποιό ημισφαίριο του εγκεφάλου βρίσκεται η μνήμη και ο λόγος του ασθενούς έτσι ώστε αν αυτό συμπίπτει με την βλάβη να προχωρήσουμε σε περαιτέρω διερεύνηση ή να αποφύγουμε την χειρουργική θεραπεία.
Επίσης μία σειρά εξετάσεων, μη δεδομένες στον ελληνικό χώρο, βοηθούν στην παραπέρα διερεύνηση και διευρύνουν το φάσμα των περιπτώσεων που μπορούν να χειρουργηθούν.
Πρόκειται για την μαγνητοεγκεφαλογραφία (MEG)- μία εξαιρετικής ακρίβειας στο χώρο και το χρόνο απεικόνισης της επιληπτικής δραστηριότητας πάνω στη μαγνητική τομογραφία του ασθενούς κλπ
Όταν ο ασθενής ολοκληρώσει με επιτυχία τον προεγχειρητικό του έλεγχο και αφού η διαδικασία καταδείξει με ακρίβεια την τοπογραφία της επιληπτογενούς ζώνης, γίνεται κοινό συμβούλιο των νευρολόγων, νευροχειρουργών, νευροακτινολόγων, κλινικών ψυχολόγων και όλων των επιστημόνων που συμμετείχαν στην διερεύνηση. Εκεί αποφασίζεται για το αν θα προχωρήσει ή όχι ο ασθενής σε χειρουργική θεραπεία και ο νευροχειρουργός εισηγείται το είδος της επέμβασης.
Η ευλαβική τήρηση όλων αυτών των κανόνων και πρωτοκόλλων καθώς και η συλλογικότητα και πολυσυλλεκτικότητα των ομάδων εργασίας εξασφαλίζουν μεγάλα ποσοστά επιτυχίας στα χειρουργεία της επιληψίας. Στο νοσοκομείο Pitie-Salpetriere στου Παρισιού σε αναδρομική μελέτη των επεμβάσεων από το 1987 το 79% των ασθενών που χειρουργήθηκαν για κροταφική και μετωπιαία επιληψία δεν παρουσιάζουν καθόλου κρίσεις ή παρουσιάζουν απλώς αύρες χωρίς παραπέρα εξέλιξη, το 19% παρουσιάζει αραιές κρίσεις ή κρίσεις στον ύπνο και το 2% απλά μικρή μείωση του αριθμού των κρίσεων.
Χρήστος Μπαλτογιάννης
Νευρολόγος-Επιληπτολόγος
Eπιστημονικός Υπεύθυνος Νευρολογικού
τμήματος ''Ιασώ General''
Επ. Συνεργάτης: Cognitive Neuroscience & BRAIN Imaging Laboratory CNRS UPR 640-LENA Paris France.
e-mail:cbrainsense@yahoo.com
tel +30 210 6502000

Μια πάθηση - ταμπού που βρίσκει λύση

«Στην Κέλλυ διαγνώστηκε επιληψία, όταν ήταν δέκα ετών. Αντιμετωπίσαμε πολλά προβλήματα καθώς δε μπορούσε να θεραπευτεί με φάρμακα και είχε τακτικές κρίσεις. Μετά από δέκα χρόνια χωρίς αποτελεσματικές θεραπείες, η Κέλλυ χειρουργήθηκε στην Ελλάδα (ενώ στην Αγγλία αρνήθηκαν το χειρουργείο) και ζει μία φυσιολογική ζωή, ενώ ξεκινάει τις σπουδές της», λέει στο ΑΜΠΕ, η κ. B. Βερκούση, νοσηλεύτρια και μητέρα της εικοσάχρονης σήμερα, νέας κοπέλας, που προσπαθεί να σβήσει από τη μνήμη της την κοινωνική απομόνωση που δημιούργησε η άγνοια για την ασθένεια.
Αν λοιπόν η ίδια η ασθένεια αποτελούσε ταμπού, οι θεραπείες της και ειδικά η χειρουργική της επιληψίας δεν είναι, ακόμα και σήμερα στην Ελλάδα, ιδιαίτερα διαδεδομένη. Στην Ελλάδα, υπολογίζεται ότι σήμερα νοσούν πάνω από 100.000 άνθρωποι από επιληψία.
Τα συμπτώματα, σύμφωνα με τον νευρολόγο, Χρήστο Μπαλτόγιαννη, αρχικά, είναι η απώλεια συνείδησης, ενώ είναι λάθος να ταυτίζεται η επιληψία με τους σπασμούς. Σε κάθε περίπτωση, η επιληψία δεν είναι μία και εξετάζεται ειδικά σε οποιαδήποτε μορφή της.
Αν αντιληφθούμε ότι η επιληψία δεν είναι μία, μόνο τότε θα εκλείψει και το κοινωνικό στίγμα που την ακολουθεί. Η επιληψία δεν είναι κληρονομική και δεν είναι σε όλες τις περιπτώσεις χειρουργήσιμη, λέει ο κ. Μπαλτόγιαννης, ενώ επισημαίνει ότι μπορεί να είναι γενικευμένη ή εστιακή. Η επιληψία που χειρουργείται είναι η εστιακή.

Πέμπτη 10 Μαΐου 2012

ΤΟΝ ΕΣΩΣΕ ΚΑΙ ΕΚΕΙΝΟΣ ΤΗΝ ΣΩΖΕΙ ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ

Πριν από τρία χρόνια ο Bear ήταν ένας μεγαλόσωμος γερμανικός ποιμενικός που κανένας δεν ήθελε σε καταφύγιο ζώων στο Τέξας. Από τη μοναξιά του τον έσωσε η Debbie Zeisler κι εκείνος με τη σειρά του της σώζει κάθε μέρα τη ζωή…

Χθες ο Bear τιμήθηκε ως Σκύλος-Εθνικός Ήρωας από την Ένωση για την προστασία των ζώων στο Λος Άντζελες.

Τον περασμένο Μάιο η Zeisler έπαθε επιληπτική κρίση, έπεσε στα σκαλιά, χτύπησε το κεφάλι της κι έχασε τις αισθήσεις της. Ο Bear βγήκε από το σπίτι κι άρχισε να ξύνει τις πόρτες όλων των γειτονικών σπιτιών καλώντας ουσιαστικά σε βοήθεια. Κανείς όμως δεν του έδινε σημασία. Κανείς εκτός από έναν υπάλληλο της υπηρεσίας παρακολούθησης ζώων που κατάλαβε την ένταση στη συμπεριφορά του σκύλου και πήγε να δει τη θέλει. Ο Bear τον οδήγησε στη Zeisler.

Καθώς μεταφερόταν στο ασθενοφόρο για να διακομιστεί στο νοσοκομείο, ο Bear πήδηξε δίπλα της και στάθηκε στο πλευρό της.

Ο σκύλος έμαθε χωρίς εκπαίδευση να αναγνωρίζει τα συμπτώματα επικείμενων κρίσεων και ακουμπά στα πόδια της Debbie ώστε εκείνη να καθίσει πριν αρχίσει η κρίση, ούτως ώστε να μην τραυματιστεί πέφτοντας. 

«Δεν τον εκπαιδεύσαμε, κάπως το κατάλαβε μόνος του», λέει η υπεύθυνη του καταφυγίου.

Η Zeisler αφηγείται πως απευθύνθηκε στο καταφύγιο για να πάρει έναν γερμανικό ποιμενικό για τη μητέρα της. Της είπαν πως είχαν μόνο ένα κι επειδή δεν τον ήθελε κανείς τον είχαν στο πίσω μέρος. Όταν έφεραν τον Bear να τον δει, ήταν έρωτας με την πρώτη ματιά.

Δευτέρα 7 Μαΐου 2012

Viviendo con la epilepsia

Three Important Points About Alcohol and Epilepsy

One of the most commonly asked question that I often field in my office is the influence of alcohol on seizures and epilepsy. There are basically three fundamental points that one needs to understand about alcohol and epilepsy that I hope you will find useful when considering this question.

Alcohol can increase you chances for seizures

Alcohol can lower ones seizure threshold. This is directly influenced not only by the amount of alcohol you take but by simply ingesting any amount. Although the more you imbibe the more likely you are to have problems; the fact of the matter is that alcohol increases the tendency to have seizures and, therefore, is a reason why one should avoid it if you need to.

Alcohol can interact with your medications

One of the most fundamental facts about alcohol is that it tends to increase or emphasize the side effects of the seizure medications you are taking. Therefore, if you are on a drug that tends to make you more tired or leads to imbalance or other types of side effects, alcohol will only increase the chance that you are going to have not only the side effects of that medication but also the side effects of the alcohol which includes the staggering and the slurred speech and the other things that make you “look as though you are drunk”.

Alcohol is a depressant

Alcohol is essentially a legalized drug that is socially acceptable. Fundamentally, everyone perceives alcohol as an agent that basically allows you to feel less inhibited but the truth of the matter is that it tends to make you feel more depressed over time or increases the side effects where one feels sleepier or exhausted.

Although alcohol is a very commonly accepted part of our society and culture, it is a good idea to avoid it should you have seizures because of these issues. You should always talk to your doctor or healthcare practitioner about this topic but when in doubt avoiding alcohol is probably the best rule of all.
By Joseph I. Sirven, MD Editor-in-Chief, Epilepsy.com
Last Reviewed: May 2, 2012